Akrostiş nedir?

Mısra başlarında bulunan harfleri yukarıdan aşağıya okunduğu zaman bir kelime veya bir ad meydana çıkabilecek şekilde yazılmış şiirdir.

Akrostiş biçiminde şiir yazma geleneği çok eskidir. Türk edebiyatında daha çok Halk edebiyatı ve Tasavvuf edebiyatı'nda akrostişe çok rastlanır. Divan şairleri de bu tarza büsbütün yabancı kalmadılar. «İstihraç» adı altında bazı akrostiş örnekleri verdiler.

Yazması oldukça zor bir şiir türüdür ve şiirlerde çok sık karşılaşamayacağımız bir edebi sanattır. Çünkü her dizenin başındaki harfin / dolayısıyla kelimenin sınırlı oluşu, şiir yazmayı zorlaştırmaktadır. Akrostiş, bir şiirde dizelerin ilk harflerinin yukarıdan aşağıya doğru sıralandığında anlamlı bir sözcük meydana getirmesidir.

Divan edebiyatında akrostişemuvaşşah ya da istihrac denir. Eski Yunan ve Latin edebiyatında akrostiş “üç dize” anlamına gelir. Akrostiş şiir yazmanın en pratik yolu, önce şiirin konusuna uygun kavram haritası çıkarmaktır. Örneğin konusu aşk olan bir akrostiş şiiri yazmadan önce, hangi çerçevede bu konuyu işleyeceğinize bağlı olarak değişecek olan belli kavramları listelemeniz gerekecektir.

Daha sonra bu kavramların alt kavramlarını belirlemek gelir. Son adım ise, bu kavramlar arasından, mantıklı bir birliktelik yaratmaktır. Yani birbirini takip ettiğinde anlamlı bir bütün ortaya çıkaracak kavramlar, dizelerin başına akrostiş kuralına göre getirilmelidir.

Örnek akrostiş

Var olan bir sen, bir ben, bir de bu bahar
Elden ne gelir ki ? Güzelsin, gençliğin var.
Dünyada aşkımız ölüm gibi mukaddes.
İnan ki bir daha geri gelmez bu günler,
Âlemde bu andır bize dost esen rüzgar.

Cahit Sıtkı Tarancı

Sözlükte "akrostiş" ne demek?

1. Her dizenin ilk harfi yukarıdan aşağıya DOĞRU okununca ortaya bir ad ya da söz çıkacak biçimde düzenlenmiş koşuk, muvaşşah, tevşih.

Akrostiş kelimesinin ingilizcesi

n. acrostic, composition in which the initial or ending letters form a word or phrase
Köken: Fransızca.

Son eklenenler

utv
pnf
zoe
ttn

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç